جزوه جغرافیای پیش دانشگاهی

جزوه جغرافیای پیش دانشگاهی درس نهم

درس نهم

 از کل آبهای موجود کره ی زمین تنها 2 % درصد آن برای مصارف شرب و کشاورزی است.

منابع آب و خاک قابل دسترس برای بهره برداری انسان ها بسیار محدود است . جالب است بدانیم که از همین مقدار اراضی  و منابع محدود هم بهره برداری مناسبی صورت نمی گیرد.

-          مخاطرات پیرامون کره ی زمین :

1.بحران منابع آب 2. کاهش ضخامت لایه ازن 3.بیابان زایی 4.افزایش روند فرسایش خاک ها 5.گرسنگی مزمن 6.انفجار جمعیت 7. جنگل زدایی 8.نابودی گونه های گیاهی و جانوری

- لازم است ؛ منابع خشکی و آبها را زیر عنوان منابع طبیعی سرزمین مطالعه کنیم . در این ارتباط مدیریت محیط به کمک علم جغرافیا ، برنامه ریزی مکان ها را برای شناخت توان آن محیط انجام می دهد.

-          روند تخریب محیط زیست در ایران به چه صورتی است؟

پاسخ:متأسفانه روند تخریب محیط زیست در ایران نیز شدید است ؛ به طوری که اگر این روند ادامه یابد ، طی بیست سال آینده حدود 30 میلیون هکتار از زمین های قابل کشت کشور ما به علت فرسایش خاک غیر قابل استفاده خواهد شد.

این میزان در حدود مساحت همه ی زمین های حاصل خیز کشور است .

-          جغرافی دانان برای استفاده از توان های محیطی چگونه برنامه ریزی می کنند ؟

1.      جغرافی دانان برای استفاده از سرزمین ، ابتدا ویژگی های آن را دقیقا بررسی کرده و به نقش عوامل طبیعی توجه می کنند.

2.      جغرافی دانان همچنین معیارهای مناسب برای فعالیت های کشاورزی ، مکان یابی شهرها ، جاده ها، مکان گزینی بندرها و کارخانه ها را مشخص می کنند و سپس به برنامه ریزی درباره ی چگونگی استقرار نیروگاه ها و فعالیت های گردشگری و ... می پردازند.

-          در جغرافیا ، مدیریت محیط مبتنی بر شناسایی و برنامه ریزی متناسب با قابلیت های مناطق مختلف است.

-          محیط زیست مجموعه بسیار بزرگ و پیچیده ای از اجزاء و عوامل گوناگون است که بر اثر تکامل تدریجی موجودات زنده و اجزای سازنده ی سطح زمین شکل گرفته است .

-          در برنامه ریزی های محیطی از سطح ملی (مانند برنامه ریزی برای یک محیط گردشگری کوچک یا استخراج عوامل مؤثر در مکان گزینی یک کارخانه ی صنعتی ) تا ملی (مانند آمایش سرزمین ) نقش عمده ای را داشته باشد.

-          بدون شک مؤثرترین و مهم ترین عامل تغییرات زیست محیطی ، خود انسان ها هستند ، آنها برای تداوم زندگی خویش مجموعه ای از فعالیت ها را انجام می دهند که به تخریب محیط زیست می انجامد.

-          مدیریت محیط زیست ؛ مجموعه ی برنامه ریزی ها یی است که فعالیت های انسانی را برای استفاده بهتر از محیط زیست و حفاظت از منابع طبیعی ساماندهی می کند.

-          دانش جغرافیا به عنوان علم مطالعه ی رابطه متقابل انسان و محیط می تواند در مدیریت محیط نقش مؤثری را داشته باشد (مدیریت جغرافیایی محیط زیست ) . از این رو ، جغرافیا و مدیریت محیط رابطه ای تنگاتنگ دارند.

هدف از مدیریت جغرافیایی محیط زیست چیست ؟

- هدف « مدیریت جغرافیایی محیط زیست » حفاظت و. بهره برداری از منابع طبیعی ، بدون برهم زدن تعادل محیط ، به منظور بهبود زندگی انسان ها ست . در واقع ، در مدیریت محیط زیست، کنش و واکنش میان عوامل زیستی (انسان ، جانوران و گیاهان ) و مکان های جغرافیایی (شهرها ، روستا ها و سواحل) سبب آن می شود که جغرافیا و مدیریت محیط زیست در حفظ تعادل انسان و محیط نقش آفرین باشند.

- دانش جغرافیا به تبین چگونگی رابطه ی انسان و محیط به عنوان مهم ترین مسئله در محیط زیست می پردازد.

- جغرافیا زیر بنای برنامه ریزی ها ست .

جغرافی دانان پژوهش تجزیه و تحلیل و تفسیر پدیده های مختلف محیط طبیعی سطح زمین / جامعه / پراکندگی و توزیع مکانی فعالیت های انسانی / کنش های جامعه و محیط زیست / و... می پردازند.

- با شناخت علمی که از قوانین محیط طبیعی  و جریان های اجتماعی دارند ، می توانند راه حل های مناسبی برای سازماندهی مطلوب سرزمین و مدیریت محیط ارائه دهند.

- جغرافیای کاربردی به کاربرد عملی تحقیقات جغرافیایی در رفع نیازهای ملی،اجتماعی،اقتصادی و نظامی می پردازد  

1-جغرافی دان وظیفه دارد با توجه به امکانات ناحیه  در توزیع هماهنگ برنامه های عمرانی در محیط گام بردارد تا توسعه ای متعادل و متناسب با ظرفیت مکانی،اقتصادی و انسانی قلمرو های مختلف ناحیه-اعم از شهر و روستا- تحقّق پذیرد.

2. بدون شک جغرافیای کاربردی توانهای محیطی جغرافیایی و توانمندی های انسان رادر مقابل محیط و  ارزیابی می کند و ضمن تحلیل سیستم های طبیعی و انسانی و مناسبات آنها به پیوند عوامل انسانی و طبیعت بها می دهد.

- جغرافیا و آمایش سرزمین

1-کلمه ی آمایش از مصدر آمودن به معنای  آمیختن،درهم ریختن،آراستن و نظم دادن است.

2-در واقع، آمایش سرزمین ترکیبی از رشته های مختلف علوم انسانی (انسانی،تجربی و فنی) است که با مشارکت منطقی  و شیوه ای هماهنگ به سازماندهی سرزمین می پردازد .

- سرزمین محدوده ی قلمرو و مرزهای یک دولت شامل خشکی ها،آب ها،فضای بالای آب ها و خشکی ها و پدیده های اعماق زمین است.

- آمایش سرزمین برنامه ای است که به تنظیم رابطه ی انسان و فضا و فعالیت های انسان می پردازد و هدف آن بهره برداری منطقی از همه ی امکانات ، برای بهبود وضعیت مادی و معنوی اجتماع است . این برنامه ، بر اساس ارزش های اعتقادی با توجه به سوابق فرهنگی و ابزار علم و تجربه در طول زمان شکل می گیرد.

-جغرافیا به ویژه جغرافیای کاربردی از مهمترین رشته های علمی است که می تواند در زمینه ی آمایش سرزمین نقش مهمی داشته باشد.

- هدف طرح آمایش سرزمین عبارتست از: توزیع متناسب جمعیت و فعالیت های اجتماعی و اقتصادی در فضای محلی ،منطقه ای و بین المللی است.

- هدف آمایش سرزمین ، سازماندهی مطلوب فضا به منظور رسیدن به توسعه ی پایدار است .

نمودار رابطه ی جغرافیا و آمایش سرزمین

                   

- مکان، بستر طرح آمایش سرزمین است که در دانش جغرافیا اهمیت بسیار دارد.

- جغرافیا با شناخت و ارزیابی منابع و آمایش سرزمین با ساماندهی مکان ها در ارتباط نزدیک با هم قرار دارند .

تاریخچه ی پیدایش آمایش سرزمین در اروپا

- پس از وقوع جنگ جهانی دوم و بروز وقایع سیاسی و نظامی و زیست محیطی (بمباران شهرها،روستاها،مزارع و ...) ، کشورهای صنعتی غرب به استفاده ی بهتر از سرزمین و توان های آن توجه کردند.چنین مسئله ای مقدمه ی طرح آمایش سرزمین در اروپا شد .

- امروزه جوامع صنعتی غرب در زمینه ی آمایش سرزمین پیشرفت زیادی کرده -اند که مراحل آن به طور خلاصه عبارتست از :

1-گرد آوری اطلاعات مرتبط با سرزمین 2-تجزیه و تحلیل اطلاعات سرزمینی  3- تهیه ی نقشه های آمایش سرزمین و برنامه ریزی برای اجرای آن

- برای یک پارچه سازی الگوهای توسعه ،منشور آمایش سرزمین اروپا چهار هدف اساسی را مورد توجه قرار داده است که عبارتند از:

1- تقویت توسعه ی متوازن اجتماعی و اقتصادی مناطق             2-افزایش کیفیت سطح زندگی شهروندان

3-بهره برداری آگاهانه و مسئولانه از منابع طبیعی و حفاظت آن   4-استفاده ی عاقلانه از فضا های ملی و قاره ای

- آمایش سرزمین در اروپا در سطوح مختلف عبارتند از :

1-در سطح محلی (آمایش توان های محلی ) 2-در سطح منطقه ای (آمایش توان های منطقه )مانند: منطقه ی ساحلی

3- در سطح ملی (آمایش توان های ملی )  4-در سطح قاره (هماهنگی موضوعات آمایش کشورهای مختلف ).

- در حال حاضر ، آمایش سرزمین ، در اروپا بر محو رهایی استوار است که عبارتند از :

1- مشارکت مردم  2- هماهنگی بخش های مختلف جامعه و نیز فرهنگ   3- منافع مشترک کلیه ی کشورهای قاره اروپا  

- آمایش سرزمین در ایران

 با توجه به وسعت،تنوع،پراکندگی،توان های محیطی،نیروی انسانی متنوع در کشور ایران، پرداختن به آمایش سرزمین امری ضروری است.

تاریخچه پیداش آمایش سرزمین در ایران

- تفکر برنامه ریزی آمایش سرزمین در ایران به اواسط دهه ی1340 بر می گردد.

- در سال 1345 گزارش با عنوان « مسئله ی افزایش جمعیت شهر تهران و نکات پیرامون عمران کشوری» انتشار یافت.

از اواخر همین دهه ، مذاکرات ایران و فرانسه در مورد آمایش سرزمین مطرح شد.

- برای درک بهتر جایگاه آمایش سرزمین در کشور ایران ، ابتدا باید تاریخ سازمان یابی فضایی را مرور کنیم .

- سازمان یابی فضایی در ایران تا انقلاب اسلامی به سه مرحله تقسیم می شود:

مرحله ی اول

1-این مرحله شامل کلیه ی مناطق کشور است.

2- از نظر زمانی تا اواسط حکومت محمد رضا شاه را در بر می گیرد .

3- در این مرحله ، شکل گیری فضایی به طور کلی بدون برنامه و بدون مطالعات کارشناسی صورت می گرفت.

4-برنامه ریزی شهری و روستایی به مفهوم کنونی آن وجود نداشت.

5-لزوم برنامه ریزی در عرصه های اجتماعی و اقتصادی محسوس نبود.

مرحله ی دوم

1-این مرحله از اواسط سلطنت رضا شاه تا اوایل برنامه ی عمرانی پنجم (1356-1353) ادامه داشت.

2- در این زمان ، دست اندرکاران هنوز به لزوم برنامه ریزی اقتصادی و اجتماعی  پی نبرده بودند.

3-همچنین به دلیل توسعه نیافتگی ، فقط معدودی از مناطق کشور رشدی بدون برنامه داشتند.

4- برنامه های اول تا چهارم هم به توسعه ی کشور کمک چندانی نکرد .

5- در اوایل برنامه ی پنجم و هم زمان با افزایش بهای نفت ، ضرورت برنامه ریزی های فضایی آشکار شد.

مرحله ی سوم

1-این مرحله در پاسخ به مشکلات برنامه ریزی  دوره قبل (نظیر:تمرکز شدید جمعیت/فعالیت ها/سرمایه ها در تهران و همچنین مشکلات اجتماعی ناشی از آن) آغاز شد.

2- در مرحله ی سوم ، لزوم سازماندهی فضایی احساس شد و یکی از بخش های سه گانه ی اصلی برنامه ششم (1364-1357) به برنامه ریزی کالبدی و فضایی اختصاص یافت.

3-به علاوه، طرح آمایش سرزمین به عنوان ابزار توسعه ی فضایی کشور مطرح شد.

آمایش سرزمین پس از انقلاب اسلامی

- در اوایل دهه ی 1360 بار دیگر به ضرورت آمایش سرزمین توجه شد و مرحله ی اول مطالعات آن بین سال های 1364- 1362 انجام پذیرفت.

- قانون اجرای اصل چهل و هشتم (48) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران

ماده ی واحده- دولت مکلف است تا دو سال پس از تصویب این قانون و در اجرای اصل چهل و هشتم (48) قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران به منظور :

1- رفع هر گونه تبعیض در استفاده ی مناطق (کشوری و شهرستان ) مختلف کشور از منابع طبیعی و سرمایه های ملی

2- فراهم کردن زمینه رشد همه ی مناطق (استان و شهرستان ها ) متناسب با استعداد ها و حفظ رقابت سازنده.

3- توزیع مناسب فعالیت های اقتصادی در مناطق (استان ها و شهرستان های) مختلف کشور.

4- استفاده ی بهتر از فعالیت ها و مزیت های نسبی ، در راستای نقش منطقه ای و بین المللی کشور.

سطوح آمایش سرزمین

در فرآیند کلی ، آمایش سرزمین در سه سطح انجام می پذیرد که عبارتند از :

1- تهیه  ی طرح کلان ملی 2- آمایش در سطح منطقه ای 3- تهیه ی برنامه های توسعه و آینده نگر

1- تهیه ی طرح کلان ملی

   این طرح چارچوبی کلان برای اقدامات مربوط به سرزمین است.

   براساس این طرح فعالیت های بخش های کشاورزی، صنایع و بازرگانی و خدمات کشور شناسایی و خط مشی های آینده برای برنامه های توسعه ملی مشخص می شود.

2-آمایش در سطح منطقه ای

  این مرحله ، شناسایی و ارزیابی محیطی،اقتصادی،اجتماعی  و فرهنگی  و تهیه ی طرح آمایش آنها براساس اهداف مورد نظر در مرحله ی قبلی است .

- پس از تهیه ی طرح کلان ملی ، با توجه به این که مناطق جغرافیایی از توان ها و قابلیت های متفاوتی برخوردارند، در هرمنطقه، برنامه آمایش همان منطقه تهیه می شود.

- نقشه های لازم برای ارزیابی توان محیط زیست یک منطقه عبارتند از :

 1-نقشه ی اقلیم 2- نقشه ی هیدرولوژی (آبهای سطحی و زیر زمینی) 3- نقشه های ناهمواری های سطح زمین (ژئومورفولوژی) 4-خاک 5-نقشه ی پراکنش گیاهی و جانوری

- با استفاده  از نقشه ها می توان واحدهای زیست محیطی مشابه را شناسایی کرد و سپس به برنامه ریزی و آمایش آنها

پرداخت کرد.

3-تهیه ی برنامه های توسعه و آینده نگری

   1.پس از تعیین برنامه های ملی و شناسایی توان های محیطی مناطق طرح های کاربردی جنبه ی عملیاتی به خود می گیرند.

  2. در این مرحله هماهنگی ارگان ها و نهادها با پروژه ها و طرح های آمایشی بسیار اهمیت دارد.

در برنامه های آمایش همواره باید آینده نگری مورد توجه باشد :

 مثال :با توجه به رشد جمعیت در یک منطقه و توسعه ی اقتصادی آن ، محدودیت شبکه های ارتباطی و توسعه ی حمل و نقل برای سال های آینده باید مورد توجه و برنامه ریزی قرار گیرد.

- آمایش سرزمین در واقع مهم ترین برنامه ی جامع توسعه ملی است.

- در آمایش سرزمین توان ها و محدودیت های مناطق مختلف جغرافیایی برای توسعه ی ملی و پایدار مورد ارزیابی و توجه قرار می گیرند.

- با توجه به برنامه های کلان ملی آمایش ، برنامه ریزی و توسعه ی مناطق از اعتبار زیادی برخوردار است.

- مطالعات جغرافیایی به تهیه ی برنامه ی آمایش سرزمین بسیار کمک می کند.

1.در سال های اخیر ، نهادهای اصلی حکومت جمهوری اسلامی بر این مسئله تأکید کرده اند که توسعه ی بدون برنامه برنامه مناطق باید مهار شود و هرگونه توسعه مبتنی بر اصول آمایش سرزمینی می باشد.

2.در اوایل سال 1387 در سیاست های کلان برنامه ی پنج ساله ی سوم بر چارچوب هایی به عنوان «اصول کلی آمایشی سرزمینی کشور»  تأکید شد که از این چهارچوب ها عبارتند از:

1- ملاحظات امنیتی و دفاعی 2-وحدت و یکپارچگی   3- حفاظت محیط زیست و احیای آن   4- کارایی بازدهی اقتصادی  5- گسترش عدالت اجتماعی  6-حفظ هویّت اسلامی و فرهنگی

توجه: با مطالعات و بررسی های لازم و ملاحظه ی میزان سرمایه گذاری های انجام شده در سال های گذشته و شاخص های توسعه یافتگی مناطق (استان ها و شهرستان ها) طرح آمایش سرزمین (توزیع متناسب جمعیت و فعالیت های اقتصادی در فضای ملی) را تهیه و اقدامات قانونی لازم را برای اجرای آن از آغاز سال 1383 به عمل آورد.

 

سوالات تستی درس نهم

1) چقدر از مساحت کل خشکی­های کره­ی زمین به عنوان منابع تولید کننده در اختیار انسان قرار گرفته است؟

1)                             2)                             3)                             4)

2- از کل آب­های موجود کره­ی زمین چند درصد آن برای مصارف شرب و کشاورزی استفاده می­شود؟

1) یک درصد                   2) دو درصد                     3) سه درصد                    4) پنج درصد

3- در حال حاضر حدود چند درصد از کل زمین­های زراعی جهان با اقدامات نادرست ساکنان آن نابوده شده است؟

1) 16 درصد                   2) 25 درصد                   3) 47 درصد                   4) 8 درصد

4- از مخاطرات و تهدیدات زیست محیطی محسوب نمی­شود؟

1) تخریب جنگل­ها             2) بیابان­زایی                    3) تنوع زیستی     4) افزایش آلودگی­ها

5- با توجه به روند فعلی، طی بیست سال آینده چقدر از زمین­های قابل کشت کشور ما به علت فرسایش خاک از بین خواهد رفت؟

1) سی میلیون هکتار           2) نود میلیون هکتار           3) صدوپنج میلیون هکتار 4) ده میلیون هکتار

6- سهم تخریب مراتع و تخریب اراضی کشاورزی در روند بیابان­زایی ایران به ترتیب چند درصد است؟

1) ده ـ بیست و شش                                                2) چهل و شش ـ یازده

3) بیست و شش ـ هفت                                4) هفت ـ ده

7- بالاترین میزان اتلاف آب در کدام بخش است؟

1) کشاورزی                    2) صنایع                        3) معادن                         4) خانگی

8- از آن­جا که استفاده­ی نادرست از منابع طبیعی محدود به خشکی­ها و منابع خاک نمی­شود برای استفاده بهینه از منابع خشکی و آب­ها، آن­ها را تحت چه عنوانی مورد مطالعه قرار می­دهیم؟

1) منابع زیستی و غیرزیستی                                     2) طبیعی و انسانی

3) منابع طبیعی                                         4) سیستم­های حیاتی

9- کدام مورد با کمک علم جغرافیا برنامه­ریزی مکان­ها را با استفاده از توان­ها آن­ها برعهده دارد؟

1) مدیریت محیط   2) سنجش از دور   3) G.P.S                       4) اقلیم شناسی

10- جغرافی­دانان برای استفاده­ی بهینه ابتدا به نقش کدام عوامل توجه می­کنند؟

1) اقتصادی                     2) اجتماعی                      3) انسانی                        4) طبیعی

11- مشکلات زیست محیطی پیرامون ما سبب شده که در مدیریت و برنامه­ریزی باید به نقش کدام عوامل توجه بیشتری داشته باشیم؟

1) پردازش داده­ها   2) مکان و محیط جغرافیایی 3) فرضیه­ها         4) آمایش زمین

12- پیامد بی­توجهی به بُعد مکانی تصمیم­گیری­ها چیست؟

1) افزایش نابرابری­های اجتماعی و اقتصادی      2) برهم خوردن تعادل منطقه­ای

3) از بین رفتن نگرش سیستمی                      4) موارد 1 و 2

13- پراکندگی قطب­های صنعتی و همچنین وضعیت الگوهای توسعه در کشور ما چگونه است؟

1) نامتوازن ـ نامتجانس                                2) متوازن ـ نامتجانس

3) نامتوازن ـ متجانس                                              4) متوازن ـ متجانس

14- در جغرافیا مدیریت محیط مبتنی­بر چیست؟

1) استفاده از منابع اقتصادی و اجتماعی

2) تمرکز صنایع

3) شناسایی و برنامه­ریزی متناسب با قابلیت­های مناطق

4) بهره­برداری آگاهانه و مسئولانه از منابع طبیعی و حفاظت از آن

15- مؤثرترین و مهم­ترین عامل تغییرات زیست محیطی چیست؟

1) فرسایش                      2) انسان                         3) گرم شدن زمین 4) تغییرات آب و هوا

16- بهترین شیوه برای جلوگیری از تخریب محیط زیست چیست؟

1) مدیریت محیط زیست                              2) تجزیه و تحلیل فضایی

3) ترکیب و پردازش داده­ها                           4) انطباق نقشه­ها با سایر اطلاعات

17- مجموعه برنامه­هایی که فعالیت­های انسانی را برای استفاده بهینه از محیط زیست و حفاظت از منابع طبیعی سازمان­دهی می­کند؟

1) مدیریت فعالیت­های انسانی                                    2) مدیریت راهبردی

3) مدیریت محیط زیست                              4) P.G.S

18- کدام یک از اهداف مدیریت جغرافیایی محیط زیست محسوب نمی­شود؟

1) حفاظت و بهره­برداری از منابع طبیعی

2) به منظور بهبود زندگی انسان­ها

3) بدون بر هم خوردن تعادل محیط

4) بررسی پراکندگی و توزیع مکانی فعالیت­های انسانی

19- مهمترین مسأله در مدیریت محیط زیست چیست؟

1) بررسی منابع اکولوژیک و اقتصادی

2) رابطه انسان و محیط

3) تجزیه و تحلیل و تفسیر پدیده­های مختلف محیط طبیعی

4) بررسی کنش­های جامعه و محیط زیست

20- زیربنای برنامه­ریزی­هاست:

1) سیستم اطلاعات جغرافیایی                                    2) سنجش از دور

3) پردازش داده­ها                                       4) جغرافیا

21- از ویژگی­های جغرافیایی کاربردی محسوب نمی­شود؟

1) ارزیابی توان­های فضای جغرافیایی و توان­مندی­های انسان در غلبه بر محیط

2) برعهده داشتن کاربرد عملی تحقیقات جغرافیایی در برآوردن نیازهای ملی، اجتماعی، اقتصادی و نظامی

3) تحلیل سیستم­های طبیعی و انسانی برای بررسی مناسبات میان آنها

4) فراهم نمودن امکانات تهیه نقشه­های پوششی کشوری و منطقه­ای

22- جغرافیای کاربردی برای دستیابی به چگونگی روابط جغرافیایی به کدام عامل بیشتر بها می­دهد؟

1) ترکیب و پردازش داده­ها                           2) تجزیه و تحلیل فضایی

3) پیوند عوامل انسانی و طبیعت                     4) مدل سازی

23- کلمه­ی آمایش به معنای چیست؟

1) به اجرا درآوردن            2) آراستن و نظم دادن         3) الگو               4) همانندسازی

24- برنامه­ای است که به تنظیم رابطه­ی بین انسان و فضا و فعالیت­های انسان به منظور بهره­برداری منطقی از تمام امکانات برای بهبود وضعیت انسان به منظور بهره­برداری منطقی از تمام امکانات برای بهبود وضعیت مادی و معنوی اجتماع و براساس ارزش­های اعتقادی با توجه به سوابق فرهنگی و ابزار علم و تجزیه در طول زمان می­پردازد؟

1) آمایش سرزمین   2) سنجش از دور    3) مدیریت محیط               4) آموزش تفاهم بین­المللی

25- جغرافیا و به ویژه جغرافیای .... از مهمترین رشته­هایی است که می­تواند در زمینه­ی آمایش نقش مهمی داشته باشد؟

1) اقتصادی                     2) طبیعی            3) کاربردی                     4) جمعیت

26- از عناصر مشترک جغرافیا و آمایش زمین محسوب نمی­شود؟

1) انسان                         2) فعالیت اقتصادی و اجتماعی           3) فضا   4) آموزش

27- هدف آمایش سرزمین سازماندهی مطلوب فضا به منظور رسیدن به ... است.

1) تفاهم بین­المللی                          2) تحلیل­های جدید فضایی

3) توسعه پایدار                             4) رفاه اقتصادی و اجتماعی

28) هدف طرح آمایش سرزمین ... جمعیت و فعالیت­های اقتصادی و اجتماعی است؟

1) افزایش                        2) کاهش             3) توزیع مناسب    4) شناخت و ارزیابی

29- اصول آمایش سرزمین ابتدا در کجا رایج شد؟

1) شرق دور                    2) خاورمیانه        3) ایالات متحده     4) اروپای غربی

30- از چه زمانی کشورهای صنعتی غرب به استفاده بهینه از سرزمین و توان­های آن توجه کرده­اند؟

1) انقلاب صنعتی                          2) پس از وقوع جنگ جهانی دوم

3) اوایل قرن بیستم                                     4) پایان جنگ سرد

31- دومین مرحله در زمینه­ی آمایش سرزمین چیست؟

1) گردآوری اطلاعات                                 2) تهیه نقشه­های آمایش

3) برنامه­ریزی                             4) تجزیه و تحلیل اطلاعات سرزمینی

32- در حال حاضر شورای آمایش سرزمین اروپا، آمایش سرزمینی این قاره را در کدام یک از زمینه­های زیر مشخص کرده است؟

1) حمل و نقل                                           2) محیط زیست

3) برنامه­ریزی­های محلی و منقطه­ای   4) همه موارد

33- کدام یک جزء اهداف اساسی منشور آمایش سرزمین اروپا محسوب نمی­شود؟

1) تغییر کاربری اراضی و ایجاد ساختار فضایی متوازن

2) تقویت توسعه­ی متوازن اجتماعی و اقتصادی مناطق

3) افزایش کیفیت سطح زندگی شهروندان

4) بهره­برداری آگاهانه و مسئولانه از منابع طبیعی و حفاظت از آن

34- آمایش سرزمین در اروپا در چه سطوحی انجام می­شود؟

1) محلی ـ منطقه­ای ـ بین­المللی           2) محلی ـ استانی ـ قاره­ای ـ بین­المللی

3) محلی ـ منطقه­ای ـ ملی ـ قاره­ای      4) اقتصادی ـ فرهنگی ـ اجتماعی

35- بهترین سطح برای آمایش سرزمین کدام است؟

1) محلی                         2) منطقه­ای                     3) ملی               4) قاره­ای

36- در حال حاضر آمایش سرزمین در اروپا بر کدام یک از محورهای زیر استوار است؟

1) هماهنگی بخش­های مختلف جامعه               2) محرومیت زدایی

3) ملاحظات امنیتی و دفاعی                                     4) ناحیه­بندی قلمروهای کلان کشاورزی

37- توجه به کدام عامل در آمایش مناطق روستایی، شهری، نواحی کشاورزی و صنعتی اروپا مهم­تر است؟

1) تغییر کاربری اراضی                              2) گسترش ارتباطات

3) حفظ ساختار فضایی مناطق                       4) توسعه­ی پایدار و آینده­نگری

38- کدام یک جزء اهداف و اصول آمایش سرزمین در کشور آلمان با توجه به قانون مصوب سال 1965 محسوب نمی­شود؟

1) توجه به مسائل میهنی و تاریخی در ایالت­ها

2) افزایش تراکم جمعیت روستاها

3) ایجاد توازن بین ساختار فضایی مناطق یا شرایط اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی

4) آینده­نگری در ارتباط با اکتشافات و استخراج معادن

39- کل مساحت خشکی­های کره­ی زمین در حدود ........... است.

1) 15 میلیون کیلومتر مربع              2) 149 میلیون کیلومتر مربع

3) 15 میلیون هکتار                                   4) 149 میلیون هکتار

40- چند درصد از کل منابع آب موجود کره زمین در اختیار انسان است؟

1) 20 درصد                   2) 10 درصد                   3) 2 درصد                     4) 1 درصد

41- چه نسبتی از مساحت کل خشکی­های کره­ی زمین به عنوان منابع تولید کننده در اختیار انسان قرار گرفته است؟

1)                             2)                             3)                             4)

42- چند درصد از کل زمین­های زراعی جهان با اقدامات نادرست ساکنان آن نابود شده است؟

1) 2 درصد                     2) 27 درصد                   3) 20 درصد                   4) 16 درصد

43- کدام گزینه از مخاطرات و تهدیدات زیست محیطی محسوب نمی­شود؟

1) کنترل جمعیت                                       2) افزایش آلودگی هوا ـ خاک ـ صدا

3) بیابان­زایی                                                        3) یازده درصد ـ چهل و شش درصد

45- کدام بخش بالاترین میزان اتلاف آب را دارد؟

1) صنایع                        2) کشاورزی                    3) معادن                         4) شرب و خانگی

46- کدام گزینه از عوامل گوناگون روند بیابان­زایی کشور ایران محسوب می­شود؟

1) تخریب جنگل و مراتع                           2) برداشت بی­رویه از سفره­های آب زیرزمینی

3) استخراج معادن و تخریب اراضی کشاورزی 4) همه­ی موارد

48- تخریب اراضی کشاورزی چند درصد از روند بیابان­زایی در ایران را به خود اختصاص داده است؟

1) بیست و شش درصد     2) یازده درصد           3) هفت درصد    4) چهل و شش درصد

49- تخریب جنگل چند درصد از روند بیابان زایی در ایران را به خود اختصاص داده است؟

1) یازده درصد      2) هفت درصد                  3) ده درصد                     4) بیست­وشش درصد

50- کدام گزینه بالاترین میزان اتلاف آب در ایران است؟

1) بخش کشاورزی ـ صنایع                           2) بخش صنایع ـ خانگی و شرب

3) بخش کشاورزی ـ خانگی و شرب                4) گزینه­ی 1 و 2

51- با توجه به استفاده­ی نادرست از منابع طبیعی، تحت چه عنوانی می­توان منابع خشکی و آب را مطالعه کرد؟

1) سیستم­های کره­ی زمین                             2) برنامه­ریزی مدیریت بحران

3) طبیعی و انسانی                                                 4) منابع طبیعی سرزمین

52- کدام گزینه با کمک علم جغرافیا برنامه­ریزی مکان­ها را با استفاده­ی از توان­های محیطی آن برعهده دارد؟

1) G.I.S                        2) مدیریت محیط   3) جغرافیای کاربردی              4) آمایش سرزمین

53- نقش کدام گزینه مورد توجه جغرافی­دانان برای استفاده­ی بهینه از سرزمین است؟

1) عوامل طبیعی   2) عوامل اقتصادی             3) عوامل انسانی       4) عوامل سیاسی

54- کدام گزینه نقش بیشتری در مدیریت و برنامه ریزی مشکلات زیست محیطی پیرامون ما دارد؟

1) تصمیم­گیری و محیط جغرافیایی                  2) مکان و محیط جغرافیایی

3) نگرش سیستمی و تصمیم­گیری                   4) آمایش سرزمین و پردازش داده­ها

55- نتیجه­ی بی­توجهی به بعد مکانی در تصمیم­گیری­ها در کدام گزینه آمده است؟

1) آمایش سرزمین                                      2) افزایش نابرابری­های اجتماعی و اقتصادی

3) برهم خوردن تعادل منطقه­ای                      4) گزینه­ی 2 و 3

56- پراکندگی قطب صنعتی و وضعیت الگوهای توسعه در کشورها ناشی از کدام عامل است؟

1) متوازن ـ نامتجانس                                              2) متجانس ـ نامتوازن

3) نامتوازن ـ نامتجانس                                4) متجانس ـ متوازن

57- کدام گزینه در جغرافیا مبتنی­بر مدیریت محیط است؟

1) برنامه­ریزی محیطی

2) مکان گزینی صنایع

3) شناسایی و برنامه­ریزی متناسب با قابلیت مناطق

4) شناخت، قابلیت­های طبیعی و انسانی

 

58- کدام گزینه مهم­ترین و مؤثرترین عامل تغییرات زیست محیطی است؟

1) تخریب جنگل   2) تغییرات آب و هوایی       3) بیابان­زایی            4) انسان

59- در یک کشور الگوهای توسعه بدون توجه به نقش توان­های محیطی مناطق مختلف چگونه خواهد بود؟

1) همگون                       2) نامتجانس                     3) متوازن           4) افزایش نابرابری اجتماعی

60- کدام گزینه جزء برنامه­ریزی محیطی در سطح محلی نیست؟

1) برناه­ریزی برای استخراج معادن در یک ناحیه

2) برنامه­ریزی برای یک ناحیه­ی توریستی کوچک

3) آمایش سرزمین

4) شناسایی عوامل مؤثر در مکان گزینی یک کارخانه صنعتی

61- کدام گزینه برای جلوگیری از تخریب محیط زیست مؤثر است؟

1) مدیریت محیط زیست                              2) شناخت قابلیت­های محیطی

3) افزایش آگاهی مردم از محیط                      4) افزایش اهمیت محیط زیست به مردم

62- کدام گزینه صحیح است؟

«مجموعه­ی بسیار بزرگ و پیچیده­ای که از اجزا و عوامل گوناگون تشکیل شده است و برای تکامل تدریجی موجودات زنده و اجزای سازنده آن در سطح زمین شکل گرفته».

1) مدیریت محیط زیست      2) محیط زیست     3) توان محیطی     4) جغرافیا

43- کدام گزینه صحیح است؟

«مجموعه برنامه­ریزی­هایی است که فعالیت­های انسانی را برای استفاده بهینه از محیط زیست و حفاظت از منابع سازماندهی می­کند».

1) جغرافیا             2) توان­های محیطی                   3) مدیریت محیط زیست         4) محیط زیست

64- کدام گزینه هدف از حفاظت و بهره­برداری از منابع طبیعی بدون بر هم خوردن تعادل محیط به منظور بهبود زندگی انسان را بیان می­کند؟

1) محیط زیست    2) مدیریت جغرافیایی محیط زیست   3) جغرافیا  4) مدیریت محیط زیست

65- کدام گزینه از منابع اکولوژیک محیط زیست محسوب نمی­شود؟

1) انسان                         2) گیاهان                        3) آب و هوا                     4) آب

66- کدام گزینه از اصول برنامه­ریزی محیطی محسوب نمی­شود؟

1) هوای پاک                    2) عدالت قضایی   3) گیاهان                        4) رفاه انسانی

67- کدام گزینه از منابع اجتماعی و اقتصادی محیط زیست به شمار نمی­آید؟

1) نظریه­ی اقتصادی و اهداف اجتماعی            2) سکونتگاهها

3) نظام بهره­برداری                                               4) خاک

68- کدام گزینه در دانش مدیریت محیط نقش محوری دارد؟

1) اقلیم شناسی      2) زمین شناسی     3) نظام بهره­برداری           4) خاک

 

69- مدیریت جغرافیای محیط زیست چه هدفی را دنبال می­کند؟

1) بهبود زندگی انسان­ها                               2) حفاظت و بهره­برداری منابع طبیعی

3) حفظ تعادل محیط                                               4) همه­ی موارد

70- در کدام گزینه معنی کلمه­ی «آمایش» آمده است؟

1) آمیختن                        2) به اجرا درآوردن                        3) مشابه سازی     4) طرح

71- آمایش سرزمین برنامه­ای است که به تنظیم رابطه­ی کدام گزینه می­پردازد؟

1) انسان و فضا و اعتقاد انسان                       2) انسان و اقلیم و سیاست

3) انسان و فضا و فعالیت­های انسان                 4) فضا و اقلیم و ارزش­های اعتقادی

72- جغرافیا با شناخت و ارزیابی منابع و 000 با ساماندهی مکان­ها در ارتباط نزدیک با هم قرار دارند.

1) توزیع جمعیت   2) آمایش سرزمین 3) در فضای محلی             4) بروز وقایع

73- کدام گزینه منجر گردید که در کشورهای صنعتی غرب به استفاده­ی بهتر از سرزمین توجه گردد؟

1) وقوع جنگ جهانی دوم                             2) بروز وقایع سیاسی و نظامی

3) بروز وقایع زیست محیطی                                    4) همه­ی موارد

74- اولین مرحله در زمینه­ی آمایش در جوامع صنعتی غرب کدام گزینه است؟

1) تجزیه و تحلیل اطلاعات سرزمینی              2) گردآوری اطلاعات مرتبط با سرزمین

3) برنامه­ریزی در سطح بین­المللی                  3) ارزیابی

75- هم اکنون شورای آمایش سرزمین اروپا، برنامه­های آمایش سرزمینی این قاره را در چه زمینه­ای مشخص کرده است؟

1) حمل و نقل                                                       2) محیط زیست

3) برنامه­ریزی­های محلی و منطقه­ای               4) همه­ی موارد

76- کدام گزینه جزء اهداف منشور آمایش سرزمین اروپا نیست؟

1) افزایش کیفیت سطح زندگی شهروندان

2) تقویت توسعه­ی متوازن اجتماعی و اقتصادی مناطق

3) فراهم نمودن امکانات تهیه­ی نقشه­های پوششی

4) استفاده عاقلانه از فضاهای ملی و قاره­ای

77- بهترین سطح برای آمایش سرزمین در کدام گزینه آمده است؟

1) محلی                         2) منطقه­ای                     3) قاره­ای                        4) ملی

78- از گزینه­های زیر کدام یک با توجه به توسعه­ی پایدار و آینده­نگری در آمایش سرزمین در اروپا انجام نمی­شود؟

1) محرومیت زدایی                                    2) آمایش مناطق روستایی

3) فعالیت­های گردشگری                 4) نواحی کشاورزی و صنعتی

 

79- کدام گزینه جزء اهداف و اصول آمایش سرزمین در آلمان به شمار می­آید؟

1) تراکم جمعیت روستاها و ساختار آبادی­ها حفظ شود.

2) به هم بستگی میهنی و تاریخی ایالات توجه شود.

3) ساختار فضای کل کشور باید با وضعیت متوازنی از فضاهای متراکم و مناطق روستایی توسعه داده شود.

4) همه­ی موارد

80- گزارشی با این عنوان «مسئله­ی افزایش جمعیت شهر تهران و نظامی پیرامون عمران کشور» در چه سالی انتشار یافت؟

1) 1340                        2) 1345                        3) 1350                        4) 1355

81- سازمان­یابی فضایی در ایران تا انقلاب اسلامی به چند مرحله تقسیم شد؟

1) چهار مرحله     2) پنج مرحله                   3) سه مرحله                    4) دو مرحله

82- مرحله­ی دوم سازمان­یابی فضایی در ایران از چه زمانی شروع و تا چه زمانی ادامه یافت؟

1) از سال 1340 تا اواسط سلطنت رضاشاه

2) از سال 1357 تا 1364

3) از سال 1364 تا 1370

4) از اواسط سلطنت رضاشاه تا اوایل برنامه­ی عمرانی پنجم

83- از نتایج آمایش سرزمین در زمینه­ی جمعیت کدام گزینه به شمار می­آید؟

1) پیش­بینی تحولات جمعیت کشور طی سال­های مورد برنامه­ریزی

2) تعیین محدوده­های روستایی با توجه به اولویت­های توسعه­ی آن

3) منطقه­بندی کشور براساس وضعیت مهاجرتی

4) همه­ی موارد

84- مشکلات زیست محیطی پیرامون ما نشان می­دهد که در مدیریت و برنامه­ریزی باید به کدام گزینه توجه کنیم؟

1) نقش مکان                    2) محیط جغرافیایی                        3) جوامع            4) گزینه­ی 1 و 2

85- کدام گزینه از ویژگی­های جغرافیایی کاربردی به شمار می­آید؟

1) توان­های فضای جغرافیایی و توان­مندی­های انسان را در مقابل محیط ارزیابی می­کند.

2) تحلیل سیستم­های طبیعی و انسانی برای مناسبات میان آن­ها

3) جغرافیای کاربردی به کاربرد عملی تحقیقات جغرافیایی در رفع نیازهای ملی، اجتماعی، اقتصادی و نظامی

4) همه­ی موارد

86- در حال حاضر، آمایش سرزمین در اروپا بر کدام یک از محورهای زیر استوار است؟

1) مشارکت مردم                                       2) هماهنگی بخش­های منطقه جامعه

3) حافظ ساختار فضایی مناطق                       4) گزینه­ی 1 و 2

87- در آلمان، مجلس نمایندگان فدرال با توافق نمایندگان ایالات مختلف، قانون آمایش سرزمین این کشور در چه سالی تصویب کردند؟

1) 1955                        2) 1960                        3) 1965                        4) 1950

88- ایالت­ها در آلمان با توجه به کدام اصول به آمایش منطقه­ای می­رسند؟

1) ملی                           2) محلی                         3) بین­المللی                     4) قاره­ای

89- کدام گزینه جزء عوامل ضرورت آمایش سرزمین در ایران به شمار می­آید؟

1) تنوع جغرافیایی             2) توان­های محیطی            3) پراکندگی                     4) همه­ی موارد

90- تفکر برنامه آمایش سرزمین در ایران به چه زمانی برمی­گردد؟

1) اواسط دهه­ی 1350                                2) اواسط دهه­ی 1340

3) اواخر دهه­ی 56-1353                           4) تا اوایل برنامه­ی عمرانی پنجم

92- در مرحله­ی دوم به چه دلیل فقط معدودی از مناطق کشور ایران رشدی بدون برنامه داشتند؟

1) کمبود منابع      2) مشکلات روستائیان         3) توسعه نیافتگی 4) هیچکدام

93- کدام گزینه از ویژگی­های مرحله­ی سوم سازمان­یابی فضایی در ایران به شمار نمی­آید؟

1) در این مرحله لزوم ساماندهی فضایی احساس شد

2) آغاز پاسخ به مشکلات برنامه­ریزی­های دوره­ی قبل

3) طرح آمایش سرزمین به عنوان ابزار توسعه­ی فضایی کشور مطرح شد

4) هیچکدام

94- مهمترین برنامه­ی جامع توسعه­ی ملی در کدام گزینه آمده است؟

1) تهیه­ی برنامه­های توسعه                          2) برنامه­ریزی مناطق

3) آمایش سرزمین                                      4) مکان­یابی فرودگاه­ها و خطوط انرژی

95- کدام گزینه جزء اهداف ماده واحده­ای که برای اجرای اصل 48 قانون اساسی 000 به تصویب رسیده، به شمار نمی­آید؟

1) تعیین مراکز صنعتی کشور و درجه توسعه یافتگی آن­ها

2) استفاده­ی بهتر از قابلیت­ها و مزیت­های نسبی

3) توزیع مناسب فعالیت­های اقتصادی مناطق

4) رفع هرگونه تبعیض در استفاده­ی مناطق مختلف کشور از منابع طبیعی و سرمایه­های ملی

96- دومین سطح آمایش سرزمین در کدام گزینه آمده است؟

1) آمایش در سطح بین­المللی                          2) تهیه­ی طرح کلان ملی

3) آمایش در سطح منطقه­ای                          4) تهیه­ی برنامه­های توسعه و آینده­نگری

حامد سفیدی ; ٩:٢۸ ‎ق.ظ ; یکشنبه ٩ بهمن ،۱۳٩٠